Een meertalige kerkdienst voor je internationale kerk

Het probleem van de gedeelde taal

Veel internationale gemeenten in Nederland preken in het Engels, soms afgewisseld met Nederlands. Dat werkt voor wie het Engels goed beheerst. Een Braziliaanse moeder, een Poolse uitzendkracht of een Syrische student kan de grote lijn misschien volgen, maar mist de nuance, de grap of de uitleg van een moeilijk vers. Na de dienst knikken ze vriendelijk. Of ze het echt begrepen hebben, weet niemand.

Klassiek los je dat op met vrijwillige tolken die in een hoek van de zaal fluisteren, of met een tolkenset met ontvangers. Dat vraagt voor elke taal elke week iemand die beschikbaar is. In de praktijk lukt dat voor één taal, zelden voor drie of vier.

Hoe een zondag eruitziet met live vertaling

1. 01
   Voor de dienst

   De technicus opent de uitzendstudio in de browser op de laptop naast de mengtafel, kiest de ingang met het mengtafelgeluid en controleert de niveaumeter. De sprekertaal staat op Engels, omdat dat deze week de preektaal is.

2. 02
   Bij binnenkomst

   Op het welkomstscherm en in het liturgieboekje staat de QR-code. Bezoekers scannen, kiezen bijvoorbeeld Portugees, Arabisch of Spaans en stoppen een oortje in.

3. 03
   Tijdens de dienst

   De vertaalde stem volgt de spreker met een paar seconden vertraging. Op het scherm lopen ondertitels mee. Wie wil, zet de originele Engelse tekst ernaast om er de taal van te leren.

4. 04
   Na de dienst

   Luisteraars die erom vroegen, krijgen het transcript in hun taal per e-mail. De kerk vindt het transcript terug in haar eigen dienstoverzicht.

Welke talen kies je?

ChurchTranslate vertaalt naar elf talen: Engels, Noors, Oekraïens, Pools, Roemeens, Spaans, Frans, Duits, Portugees, Arabisch en Nederlands. In de instellingen kies je welke talen bezoekers zien. Een taal kost alleen credits zolang er iemand naar luistert. Je kunt dus gerust ook Frans en Roemeens aanzetten voor die ene familie die af en toe komt: zijn ze er niet, dan kost het niets.

Spreekt een deel van je gemeente een taal die niet in de lijst staat, zoals Farsi of Tigrinya? Dan helpt ChurchTranslate hen nu nog niet. Wees daar eerlijk over in je communicatie, zodat niemand teleurgesteld een QR-code scant.

Wisselende preektalen

Veel internationale kerken preken niet altijd in dezelfde taal. Deze week Engels, volgende week een Nederlandse voorganger, met Kerst een tweetalige dienst. De technicus stelt de sprekertaal in en kan die tijdens de dienst met één tik wisselen. Zo kan een Nederlandse mededeling na een Engelse preek gewoon mee vertaald worden. Ook Nederlands kan doeltaal zijn, handig voor Nederlandse gasten bij een Engelstalige dienst.

Wat het vraagt van je team

Meestal draait de geluidstechnicus de uitzending erbij. Met teamaccounts kun je meerdere technici uitnodigen, zodat het niet van één persoon afhangt. Zorg voor een stabiele internetverbinding in de kerk en een gastennetwerk voor bezoekers, of zeg erbij dat de vertaling wat mobiele data gebruikt. Tips voor het aansluiten staan in geluid aansluiten, en de bredere vraag hoe je een gemeente echt meertalig maakt, lees je in meertalige gemeente.

Wat de vertaling wel en niet doet

De AI-vertaling geeft de lijn van de preek, de gebeden en de mededelingen goed weer. Bijbelse namen en theologische termen zijn het lastigste deel; ChurchTranslate houdt daar rekening mee en verbetert bekende termen in de ondertiteling, maar het blijft machinevertaling. Het vervangt geen persoonlijk gesprek met een nieuwkomer in zijn eigen taal. Het zorgt er wel voor dat hij zondag niet meer alleen naast de preek zit.

Communiceren met je gemeente

Een vertaling werkt pas als mensen weten dat hij er is. Noem het in de welkomstmail voor nieuwe leden, zet de QR-code vast op de eerste dia van de dienst en vraag een paar vaste bezoekers uit verschillende taalgroepen om nieuwe mensen op weg te helpen. Laat ook je Nederlandse en Engelse leden weten wat het is, zodat niemand zich verbaast over telefoons tijdens de preek. Na een paar weken is het gewoon onderdeel van de zondag.